Видео
Карта
книги центр
Галерея
Гости

Mehmonlar

Яндекс.Метрика

ҲАЖ КИТОБИ

Категория: Мунозара
Создано 04 Июнь 2018 Просмотров: 2335

Ҳаж – исломнинг бешта асосий арконларидан бири бўлиб, қодир бўлган инсоннинг умрида бир марта адо этиши фарз ибодатдир.

Ҳаж сўзи луғатда қасд қилиш, маъносини билдиради, шаръий истилоҳда эса, махсус шартлар билан шариат белгилаб берган махсус бир вақтда ва махсус сифатлар билан Байтуллоҳга боришни қасд қилиш демакдир.

Ҳаж ҳам жисмоний, ҳам молиявий ибодат бўлиб, исломнинг бешинчи рукнидир.

 Ҳаж балоғатга етган, ақли расо, ҳур-озод, оиласидан ошиқча етарли озуқа ва сафар воситасига қодир бўлган, жисмонан соғ-бақувват мусулмонларга йўллар очиқ ва бехатар бўлган тақдирда умри давомида бир марта фарздир.

Ҳаж ҳижратнинг тўққизинчи йили, баъзи ривоятларга кўра эса, олтинчи йили Қуръони карим ва суннат ҳукми билан фарз бўлган.

Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг бир неча жойида бу масалани зикр қилган, жумладан, Аллоҳ таоло марҳамат қилади: Ҳаж ва умрани Аллоҳучун мукаммал адо этинг! Агар (касаллик ёки қароқчилар туфайли) қуршовда қолсангиз, қурбингиз етган бирор (бўталоқ, сигир, қўй каби) жонлиқ сўйинг. (Ўша) қурбонлик (сўйиладиган) жойига етиб бормагунича, бошларингизни (сочингизни) қирманг!

Сизлардан кимдир (ҳажда) касал бўлса ёки бошидан (бирор дарддан) азият чекса (сочини олдинроқ олдириши ёки қисқартириши мумкин лекин у), рўза ёки садақа ёхуд қурбонлик билан фидя тўлайди”.

Бошқа оятда яна Аллоҳ таоло марҳамат қилади: Ҳаж (мавсуми учун) маълум ойлар (белгиланган). Бас, ким шу ойларда ҳажни ўзига фарз қилса (ҳажни ният қилса), ҳаж давомида хотинига яқинлашиш, гуноҳ-маъсият ва жанжал (каби ишларга рухсат) йўқ. Ҳар қандай яхши (савобли) иш қилсангиз, албатта, уни Аллоҳ билур. (Ҳаж сафарига) озуқа олиб чиқинг. Энг яхши озуқа тақводир. Тақвони Менга қилингиз (Мендан қўрқингиз), эй, оқиллар!”.

Аллоҳ таоло марҳамат қилади: “Аллоҳ учун Байтуллоҳни одамларга ҳаж қилиш фарздир”.

Шунингдек, ҳажнинг фарзлиги Пайғамбаримиздан ривоят қилинган ҳадислар билан ҳам тасдиқланган: “Ҳаж қилиш ҳар йили фарзми ёки умрда бир мартами?” – деб сўралганда, Пайғамбаримиз (с.а.в.): “Йўқ, бир мартаси фарз, биттадан ортиғи нафл”, – деганлар.

Тарихий ёзма манбалардан маълумки, ҳаж ибодати Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таолонинг амри билан Байтуллоҳни бино қилгани, унинг асосини кўтарган вақтдан бошланган. Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломнинг севимли хотини Ҳожар ва фарзандлари Исмоил алайҳиссаломдан иборат кичик оиласига ҳеч нарса униб-ўсмайдиган Макка водийсида яшашни амр этган.

Илоҳий иноят билан бу водий инсоният учун нурли истиқбол, ҳақиқат овози келадиган муборак диёр, имон нури тараладиган мунаввар жойга айланди.

Иброҳим алайҳиссалом Парвардигор амрига бўйсунди, ҳавойи нафсини енга олди, Аллоҳ таолодан ночор ва заиф оиласига яхши ҳаёт, тинчлик ва омонлик, бирон наботот ўсмайдиган бу саҳрода емак-ичмак билан таъмин этишини сўраб, илтижо қилди. Ўшандан буён ҳар йили кўплаб мусулмонлар ана шу муборак заминга бориб, Аллоҳнинг Байтини тавоф қиладилар.

Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатларида ҳажни адо этишнинг тартиб-қоидалари, унинг одоблари батафсил кўрсатиб ўтилган.

Ҳаж, бошқа ибодатлар сингари, Расулуллоҳ (с.а.в.) таълимотлари ва кўрсатмаларига мувофиқ адо этилиши шарт.

Ҳаж амали Яратганнинг розилиги учун, риё ва гуноҳлардан холи, сахийлик ҳамда чиройли хулқ ва комил ихлос билан амалга оширилса, “ҳажжу-л-мабрур” дейилади. Абу Ҳурайра (р.а.)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом: “Мабрур ҳажнинг мукофоти фақат жаннатдир”, – деб марҳамат қилганлар.

Пайғамбар алайҳиссаломдан ривоят қилинган бошқа бир ҳадиси шарифда ҳаж пайти гуноҳлар ва фасод ишлардан тийилиб, ҳаж амалини тўкис адо қилган кишининг онадан қайта туғилгандек пок бўлиши” таъкидланган.

Ҳаж инсоннинг умрида бир марта насиб бўлиши мумкин бўлган ўта масъулиятли, ўта шарафли ва кўп эътибор қаратилиши лозим бўлган ибодатдир. Шунинг учун, бу улуғ сафарни ният қилган юртдошларимизнинг ҳаж моҳиятини яхши тушуниб олишлари, уни адо этиш тартибларини пухта ўзлаштиришлари, сафар одобларига қатъий риоя қилишлари талаб этилади.

Ҳаж сафарига отланган ҳожи сафар харажатларини ҳалол йўл билан топган бўлиши, Аллоҳ таолонинг розилигини ният қилиши, риё, ном чиқариш, кибрланиш каби иллатлардан узоқ бўлиши керак.

Улар, шунингдек, ҳаж ва умранинг фарз, вожиб, суннатлари, улар қаерда ва қандай бажарилишини яхши ўзлаштириб олишлари зарур.

Сафар олдидан васият, қарз олди-бердиси ва омонатларини ёзиб қолдириш – мустаҳаб амал. Сафар олдидан қарзларни эгаларига қайтариш, ноҳақ хатти-ҳаракатлари учун жабр кўрганлардан узр сўраши, гуноҳларига тавба қилиши шарт.

Ҳаж сафарига борган киши чақимчилик, ғийбат, билмаган нарсасини гапириш, атрофидагиларга қўполлик қилиш, ҳаж ва умрани адо этаётганларни қийин аҳволга солиб қўйиш каби ишлардан қаттиқ сақланмоғи лозим. Ҳар бир ҳожининг раҳм-шафқатли, меҳрибон, сабрли ва хуш муомалали бўлиши мақсадга мувофиқ.

Абу Бакр Розий. ТУҲФАТУ-Л-МУЛУК китобидан. -Б. 179
ИБХИТМ Матбуот хизмати
Отделы
популярные материалы
журнал Имам Бухарий сабоклари
Новости
  • 1
  • 2
  • 3
ИБХИТМ ВА АҚШ ТИНЧЛИК ИНСТИТУТИ ҲАМКОРЛИГИДА СЕМИНАР-ТРЕНИНГ ЎТКАЗИЛДИ

ИБХИТМ ВА АҚШ ТИНЧЛИК ИНСТИТУТИ ҲАМКОРЛИ…

26-07-2018 Hits:3216

26 июль куни АҚШ Тинчлик институтининг Марказий Осиё ва Афғонистон дастурлари бўйича директори Скот Ворден, АҚШ тинчлик институтининг катта илмий... Batafsil...

Самарқанд гавҳари

Самарқанд гавҳари

26-07-2018 Hits:3108

Давлатимиз раҳбари 2016 йил 18 октябрда Ислом ҳамкорлик ташкилоти Ташқи ишлар вазирлари кенгаши 43-сессиясининг очилиш маросимида Самарқанддаги Имом Бухорий ёдгорлик... Batafsil...

ИБХИТМ ва СамДУ ҳамкорлигида халқаро семинар‑тренинг бўлиб ўтди

ИБХИТМ ва СамДУ ҳамкорлигида халқаро сем…

25-07-2018 Hits:3229

2018 йил 24 июль куни Самарқанд давлат университетида ИБХИТМ ҳамкорлигида АҚШ Глобал илмий нашрлар директори Парвиз Моривидж ва Нью‑Йорк Бингемтон... Batafsil...

Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик

Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик

23-07-2018 Hits:3198

20 июль куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказининг мажлислар залида “Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик”... Batafsil...

Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбари Имом Бухорий халқаро илмий тадқиқот марказига ташриф буюрди.

Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбар…

16-07-2018 Hits:3003

15 июлъ куни Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбари Cиражуддин Қуреший Имом Бухорий мажмуасига ташриф буюрди. Меҳмонни Имом Бухорий халқаро илмий‑тадқиқот... Batafsil...

Илмий ишланмаларни қўллаб-қувватлаш учун 100 миллион доллар грант ажратилади

Илмий ишланмаларни қўллаб-қувватлаш учун…

20-07-2018 Hits:3319

Президент Шавкат Мирзиёев Ядро физикаси институтида   Фанлар академияси ва илмий-тадқиқот институтлари вакиллари, академиклар, олимлар, ёш тадқиқотчилар билан мулоқот қилди.  Мамлакатимизда... Batafsil...

Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан Саудиядаги “Сунна ва турос ан-набавий маркази” ўртасида илмий-тадқиқот ва қўлёзмаларни ўрганиш бўйича ҳамкорлик ишлари йўлга қўйилди

Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марк…

06-07-2018 Hits:2756

Жорий йилнинг 1–5 июлъ кунларида Малайзия Республикасида бўлиб ўтган “Қўлёзмалар ва тарихий ҳужжатларга бағишланган иккинчи халқаро конференция” ва “Қўлёзмаларни ўрганиш усуллари”... Batafsil...

МАЛАЙЗИЯ ИСЛОМ ИЛМЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ (USIM) ВА ИБХИТМ ЎРТАСИДА ХАЛҚАРО АЛОҚАЛАРНИ ЎРНАТИШ БЎЙИЧА КЕЛИШУВ БИТИМИ ИМЗОЛАНДИ

МАЛАЙЗИЯ ИСЛОМ ИЛМЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ (USI…

04-07-2018 Hits:2732

2018 йил 3-июль куни Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази вакиллари ва Малайзия ислом илмлари университети ректори профессор, Датоъ Муса Аҳмад... Batafsil...

МАРКАЗ ИЛМИЙ ХОДИМЛАРИ ХАЛҚАРО ҚЎЛЁЗМАЛАРНИ ЎРГАНИШ ЎҚУВЛАРИДА

МАРКАЗ ИЛМИЙ ХОДИМЛАРИ ХАЛҚАРО ҚЎЛЁЗМАЛА…

27-06-2018 Hits:2423

  Олдин хабар берганимиздек, Марказ илмий ходимларидан 3 нафари – О.Муҳаммадиев (Илмий котиб), Т.Эвадуллаев (Диний-маърифий тадбирлар бўлими бошлиғи) ва Й.Исаев. (Қўлёзмалар... Batafsil...

Ҳиндистон ислом маркази директори: ҳамкорлик алоқалари юксак натижа беражак

Ҳиндистон ислом маркази директори: ҳамко…

17-07-2018 Hits:2834

Жорий йилнинг 16 июль куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида Ҳиндистон ислом маданияти маркази директори Сиражуддин Қурайши билан учрашув бўлиб ўтди. Мартабали... Batafsil...

Делегация Центра Имама Бухари нанесла визит в Малайзию

Делегация Центра Имама Бухари нанесла ви…

17-07-2018 Hits:917

Посольством Узбекистана в Малайзии ведется активная работа по продвижению инициатив и предложений президента республики, озвученных на Первом саммите ОИС по... Batafsil...

ОЛИМ ВА ПРОФЕССОРЛАРНИНГ УЧРАШУВ ЖОЙИ САМАРҚАНД БЎЛДИ

ОЛИМ ВА ПРОФЕССОРЛАРНИНГ УЧРАШУВ ЖОЙИ СА…

04-06-2018 Hits:1761

Туркиянинг Dirilispostasi.com номли интернет нашрида жорий йилнинг 4 июн куни бир гуруҳ туркиялик профессор ва докторлардан иборат делегациянинг Самарқандга, хусусан,... Batafsil...