Видео
Карта
книги центр
Галерея
Гости

Mehmonlar

Яндекс.Метрика

МЕРОС КИТОБИ(4-қисм)

Категория: Мунозара
Создано 10 Май 2018 Просмотров: 2335

Ал-асаба би-л-ғайр

“Ал-асаба би-л-ғайр” деб номланувчи меросхўрлар таркибига улушнинг миқдори фарз юзасидан белгиланган барча аёл меросхўрлар кириб, улар ўзларининг даражаларидаги эркак ворислар билан бирга келганида асабага айланади. Бу аёл ворисларнинг фарз юзасидан белгиланган улушлари ёлғиз бўлганида мероснинг ярмини, иккитадан ортиқ бўлганда 2-3 қисмини ташкил қилиб, уларнинг сони тўртта: Қизи, ўғлининг қизи, туғишган опа-сингил ва ота бир опа-сингил. Улардан бошқа опа-синглиси асаба бўлмайди.

Ушбу меросхўрлар қуйидаги ҳолатларда асаба сифатида мерос олади:

- Қиз (битта ёки ундан ортиқ) ўзининг даражасидаги ўғил билан бирга келса. Аммо у ўғлининг ўғли билан келса, фарз соҳибига айланади.

- Ўғлининг қизи (битта ёки ундан ортиқ) ўғлининг ўғли билан бирга келса.

- Туғишган опа-сингил туғишган ака-ука билан келса.

- Ота бир опа-сингил ота бир ака-ука билан келса, асабалик юзасидан мерос олади.

“Ал-асаба би-л-ғайр” асосида мерос олиш тўғрисидаги далиллар қуйидагилардир: Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

Ҳар бир эркакка икки аёл ҳиссаси берилур”. Бу оят қизлар ўзининг даражасидаги ўғиллар билан бирга мерос олишига хосдир. Яна Аллоҳ таоло марҳамат қилади:

“Агар (меросхўрлар) ака-ука ва опа-сингиллар бўлса, (ҳар) бир эркакка икки аёл ҳиссаси берилур”. Бу оят эса туғишган опа-сингил туғишган ака-ука билан бирга бўлган пайтда қандай мерос олишига хосдир.

 Ал-асаба маъа-л-ғайр

“Ал-асаба маъа-л-ғайр”га фарз соҳиби бўлган барча аёл меросхўрлар кириб, уларнинг бири бошқаси билан бирга келганида “ал-асаба маъа-л-ғайр” ҳисобланади. Улар қуйидаги икки ҳолатда учрайди:

- Битта ёки ундан ортиқ туғишган опа ёки сингил, марҳумнинг қизи ёки ўғлининг қизи билан бирга келганида.

- Битта ёки ундан ортиқ ота бир опа ёки сингил марҳумнинг қизи (қизлари) ёки ўғлининг қизи (қизлари) билан келганида асаба ҳисобланади ва улардан қолган меросни асабалик юзасидан олади.

“Ал-асаба маъа-л-ғайр”нинг далили Ибн Масъуд (р.а.) ривоят қилган ҳадисдир. Бу ҳадисда Пайғамбаримиз (с.а.в.) “Марҳумнинг қизига тенг ярим, ўғлининг қизига эса олтидан бири такмилатан ли-с-сулсайн ва опа ёки синглисига мероснинг қолган қисми берилсин”, деб ҳукм қилдилар.

Асаба

Мерос олиши фарз бўлган инсонлардан қолган меросни ёки фарз соҳиблари бўлмаганда барча меросни олувчи, улушнинг миқдори Қуръони каримда кўрсатилмаган меросхўрлар ал-асабадир ва улар қариндошлик юзасидан мерос оладилар. Фарз эгалари мавжуд бўлса, уларга бўлиб берилади ва улардан қолгани асабаларга берилади. Аммо улардан бирор нарса ортиб қолмаса, бу ҳолатда уларга берилмайди ва улардан соқит бўлади. 

Абу Бакр Розий. ТУҲФАТУ-Л-МУЛУК китобидан. -Б. 266
ИБХИТМ Матбуот хизмати
Отделы
популярные материалы
журнал Имам Бухарий сабоклари
Новости
  • 1
  • 2
  • 3
ИБХИТМ ВА АҚШ ТИНЧЛИК ИНСТИТУТИ ҲАМКОРЛИГИДА СЕМИНАР-ТРЕНИНГ ЎТКАЗИЛДИ

ИБХИТМ ВА АҚШ ТИНЧЛИК ИНСТИТУТИ ҲАМКОРЛИ…

26-07-2018 Hits:3216

26 июль куни АҚШ Тинчлик институтининг Марказий Осиё ва Афғонистон дастурлари бўйича директори Скот Ворден, АҚШ тинчлик институтининг катта илмий... Batafsil...

Самарқанд гавҳари

Самарқанд гавҳари

26-07-2018 Hits:3108

Давлатимиз раҳбари 2016 йил 18 октябрда Ислом ҳамкорлик ташкилоти Ташқи ишлар вазирлари кенгаши 43-сессиясининг очилиш маросимида Самарқанддаги Имом Бухорий ёдгорлик... Batafsil...

ИБХИТМ ва СамДУ ҳамкорлигида халқаро семинар‑тренинг бўлиб ўтди

ИБХИТМ ва СамДУ ҳамкорлигида халқаро сем…

25-07-2018 Hits:3229

2018 йил 24 июль куни Самарқанд давлат университетида ИБХИТМ ҳамкорлигида АҚШ Глобал илмий нашрлар директори Парвиз Моривидж ва Нью‑Йорк Бингемтон... Batafsil...

Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик

Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик

23-07-2018 Hits:3198

20 июль куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказининг мажлислар залида “Имом Бухорийга муносиб авлод бўлайлик”... Batafsil...

Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбари Имом Бухорий халқаро илмий тадқиқот марказига ташриф буюрди.

Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбар…

16-07-2018 Hits:3003

15 июлъ куни Ҳиндистон Ислом Маданияти маркази раҳбари Cиражуддин Қуреший Имом Бухорий мажмуасига ташриф буюрди. Меҳмонни Имом Бухорий халқаро илмий‑тадқиқот... Batafsil...

Илмий ишланмаларни қўллаб-қувватлаш учун 100 миллион доллар грант ажратилади

Илмий ишланмаларни қўллаб-қувватлаш учун…

20-07-2018 Hits:3319

Президент Шавкат Мирзиёев Ядро физикаси институтида   Фанлар академияси ва илмий-тадқиқот институтлари вакиллари, академиклар, олимлар, ёш тадқиқотчилар билан мулоқот қилди.  Мамлакатимизда... Batafsil...

Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан Саудиядаги “Сунна ва турос ан-набавий маркази” ўртасида илмий-тадқиқот ва қўлёзмаларни ўрганиш бўйича ҳамкорлик ишлари йўлга қўйилди

Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марк…

06-07-2018 Hits:2756

Жорий йилнинг 1–5 июлъ кунларида Малайзия Республикасида бўлиб ўтган “Қўлёзмалар ва тарихий ҳужжатларга бағишланган иккинчи халқаро конференция” ва “Қўлёзмаларни ўрганиш усуллари”... Batafsil...

МАЛАЙЗИЯ ИСЛОМ ИЛМЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ (USIM) ВА ИБХИТМ ЎРТАСИДА ХАЛҚАРО АЛОҚАЛАРНИ ЎРНАТИШ БЎЙИЧА КЕЛИШУВ БИТИМИ ИМЗОЛАНДИ

МАЛАЙЗИЯ ИСЛОМ ИЛМЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ (USI…

04-07-2018 Hits:2732

2018 йил 3-июль куни Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази вакиллари ва Малайзия ислом илмлари университети ректори профессор, Датоъ Муса Аҳмад... Batafsil...

МАРКАЗ ИЛМИЙ ХОДИМЛАРИ ХАЛҚАРО ҚЎЛЁЗМАЛАРНИ ЎРГАНИШ ЎҚУВЛАРИДА

МАРКАЗ ИЛМИЙ ХОДИМЛАРИ ХАЛҚАРО ҚЎЛЁЗМАЛА…

27-06-2018 Hits:2423

  Олдин хабар берганимиздек, Марказ илмий ходимларидан 3 нафари – О.Муҳаммадиев (Илмий котиб), Т.Эвадуллаев (Диний-маърифий тадбирлар бўлими бошлиғи) ва Й.Исаев. (Қўлёзмалар... Batafsil...

Ҳиндистон ислом маркази директори: ҳамкорлик алоқалари юксак натижа беражак

Ҳиндистон ислом маркази директори: ҳамко…

17-07-2018 Hits:2834

Жорий йилнинг 16 июль куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасида Ҳиндистон ислом маданияти маркази директори Сиражуддин Қурайши билан учрашув бўлиб ўтди. Мартабали... Batafsil...

Делегация Центра Имама Бухари нанесла визит в Малайзию

Делегация Центра Имама Бухари нанесла ви…

17-07-2018 Hits:917

Посольством Узбекистана в Малайзии ведется активная работа по продвижению инициатив и предложений президента республики, озвученных на Первом саммите ОИС по... Batafsil...

ОЛИМ ВА ПРОФЕССОРЛАРНИНГ УЧРАШУВ ЖОЙИ САМАРҚАНД БЎЛДИ

ОЛИМ ВА ПРОФЕССОРЛАРНИНГ УЧРАШУВ ЖОЙИ СА…

04-06-2018 Hits:1761

Туркиянинг Dirilispostasi.com номли интернет нашрида жорий йилнинг 4 июн куни бир гуруҳ туркиялик профессор ва докторлардан иборат делегациянинг Самарқандга, хусусан,... Batafsil...